Dám Nghĩ Lớn

TRƯỚC TIÊN, HÃY XÓA BỎ NGAY QUAN NIỆM SAI LẦM thường thấy về ý nghĩa của “tư duy sáng tạo”. Dù hơi thiếu lô-gíc, nhưng nhiều người vẫn thường cho rằng chỉ những thứ liên quan đến các ngành khoa học kĩ thuật, văn học nghệ thuật mới cần đến sự sáng tạo. Đa số chúng ta, khi nghĩ đến “tư duy sáng tạo”, là sẽ nghĩ đến những thứ như phát hiện ra nguồn điện hay vắc-xin bại liệt, sáng tác một cuốn tiểu thuyết hay phát triển TV màn hình màu.

Tất nhiên những thành tựu kể trên chính là sản phẩm của tư duy sáng tạo. Cũng như những bước tiến trong công cuộc chinh phục không gian chính là kết quả của tư duy sáng tạo và nhiều thứ khác nữa. Nhưng tư duy sáng tạo không hề giới hạn ở bất kì ngành nghề cụ thể nào cũng như không phải chỉ có những thiên tài mới sở hữu tư duy sáng tạo.

Vậy, tư duy sáng tạo là gì?

Một gia đình nghèo lên kế hoạch để con trai có thể theo học tại một trường Đại học hàng đầu. Đó cũng được coi là tư duy sáng tạo.

Một gia đình quyết định biến con phố buồn tẻ nơi họ ở thành nơi xinh đẹp nhất trong vùng. Đó cũng được coi là tư duy sáng tạo.

Một mục sư thành công thuyết phục gấp đôi số tín đồ đến nghe giảng đạo vào mỗi tối Chủ nhật. Đó cũng được coi là tư duy sáng tạo.

Tìm ra cách đơn giản hóa việc lưu trữ hồ sơ, bán được hàng cho những khách hàng khó tính, giao việc cho bọn trẻ, khiến cấp dưới trở nên hứng thú với công việc hay ngăn chặn được những cuộc cãi vã - tất cả những điều đó đều là ví dụ cụ thể về tư duy sáng tạo trong cuộc sống thường ngày.

Tư duy sáng tạo, hiểu một cách đơn giản, là tìm ra những phương thức mới và hiệu quả để làm một việc gì đó. Phần thưởng cho sự thành công – dù là thành công ở nhà, ở nơi làm việc hay ngoài xã hội chính là có thể tìm ra được những con đường mới để giải quyết mọi việc hiệu quả hơn. Dưới đây là những điều mà chúng ta có thể làm để phát triển và củng cố khả năng tư duy sáng tạo.

Bước Một: Hãy tin vào khả năng thành công của những việc mình làm. Sự thật là: Để có thể làm bất cứ việc gì, điều đầu tiên là chúng ta phải tin tưởng nó sẽ thành công đã. Tin tưởng một điều gì đó có thể thành công sẽ thúc đẩy chúng ta hành động, tìm ra phương thức thực hiện nó.

Để minh họa cho quan điểm về tư duy sáng tạo này trong các buổi tập huấn đào tạo, tôi thường sử dụng ví dụ sau: Tôi đặt câu hỏi cho cả nhóm “Bao nhiêu người trong số các bạn tin rằng có thể xóa bỏ nhà tù trong vòng 30 năm nữa?”

Lần nào cũng vậy, mọi người đều trông rất lúng túng và ngơ ngác, không biết mình có nghe nhầm hay không hay đầu óc tôi có “vấn đề”. Vì thế tôi lặp lại câu hỏi một lần nữa “Bao nhiêu người trong số các bạn tin rằng có thể xóa bỏ nhà tù trong vòng 30 năm nữa?”

Đến lúc họ đều biết chắc chắn rằng tôi đang đề cập đến vấn đề này một cách nghiêm túc, thế nào cũng có người lên tiếng chế nhạo “Có phải ông đang định thả hết những kẻ sát nhân, những tên trộm cướp và cả những kẻ hiếp dâm ra ngoài không? Ông có biết điều đó có nghĩa là gì không? Là tất cả chúng ta sẽ gặp hiểm nguy. Tốt nhất vẫn phải có nhà tù.”

Những người khác sẽ tiếp tục chỉ trích:

“Tất cả trật tự sẽ bị phá hỏng nếu không có nhà tù.”

“Có những kẻ sinh ra đã định sẵn là sẽ thành tội phạm.”

“Thậm chí chúng ta còn phải xây nhiều nhà tù hơn nữa”

“Ông đã đọc báo sáng nay chưa, có một vụ giết người đấy?”

Nhóm người liên tục đưa ra những lý do tại sao chúng ta cần có nhà tù. Một người còn nói với tôi rằng chúng ta nên có nhà tù vì như thế cảnh sát và những người trông coi nhà tù mới có việc để làm.

Tôi để cho cả nhóm tự do bàn luận và “chứng minh” có nhà tù là cần thiết trong khoảng 10 phút. Sau đó, tôi từ tốn nói với họ “Nào, bây giờ tôi sẽ giải thích cho mọi người lý do tại sao hôm nay tôi lại đề cập đến chủ đề xóa bỏ nhà tù.

Mỗi bạn đều đưa ra rất nhiều lý do để chứng minh tầm quan trọng của việc nhà tù tồn tại. Bây giờ các bạn có thể giúp tôi một việc được không? Các bạn hãy dành ra một vài phút để tin rằng chúng ta có thể xóa bỏ nhà tù, được chứ?

Sau khi đã nắm rõ tinh thần của cuộc thử nghiệm, cả nhóm đều đồng tình “Được thôi, chúng tôi sẽ thử xem, nhưng chỉ để cho vui thôi nhé.” Sau đó, tôi hỏi “Bây giờ hãy giả định chúng ta có thể loại bỏ nhà tù. Vậy chúng ta sẽ phải bắt đầu như thế nào nhỉ?”

Lúc đầu, có rất ít ý tưởng được đưa ra. Ai đó ngập ngừng nói rằng “Nếu chúng ta xây dựng nhiều trung tâm thanh thiếu niên hơn, có thể số lượng tội phạm sẽ giảm đi.”

Nhóm học viên – khoảng 10 phút trước đó vẫn còn khẳng định chắc nịch rằng ý tưởng đó là không thể - bắt đầu hào hứng và bị cuốn vào thử thách thú vị này.

“Hãy hành động để xóa bỏ nghèo đói. Hầu hết các trường hợp phạm tội đều có xuất phát điểm từ những gia đình nghèo.”

“Nghiên cứu, tìm hiểu để xác định ra những người có khả năng phạm tội để ngăn chặn trước khi họ phạm tội thật sự.”

“Hãy phát triển và nâng cao các chương trình truyền thông phòng chống tội phạm.”

“Đào tạo đội ngũ cán bộ thi hành luật pháp theo hướng đổi mới tích cực.”

Đây chỉ là một vài trong số tổng cộng 78 ý tưởng mà các học viên đã đưa ra nhằm thực hiện mục tiêu xóa bỏ nhà tù. Điều này chứng minh rằng: KHI BẠN TIN TƯỞNG, BẠN SẼ TÌM RA CÁCH ĐỂ GIẢI QUYẾT MỌI VẤN ĐỀ.

Cuộc thử nghiệm này đã rút ra một điều rằng: Khi bạn tin một điều là không thể xảy ra, tâm trí của bạn sẽ vận hành để tìm ra lý do chứng minh cho điều bạn tin tưởng. Nhưng khi bạn tin, thực sự tin vào sự thành công của một việc, tâm trí bạn sẽ làm việc và giúp bạn tìm ra hướng đi để thực hiện việc đó.

Tin tưởng vào sự thành công sẽ mở đường giúp bạn tìm ra các hướng giải quyết. Tin tưởng vào sự thất bại sẽ phá hủy tư duy của bạn. Điều đó đúng với tất cả mọi trường hợp, dù lớn hay nhỏ. Những nhà lãnh đạo chính trị thiếu lòng tin vào hòa bình thế giới mãi mãi sẽ luôn thất bại vì họ sẽ không thể suy nghĩ được cách mang lại hòa bình. Các nhà kinh tế luôn tin rằng khủng hoảng kinh tế là không thể tránh khỏi sẽ không bao giờ phát triển được cách thức đánh bại chu kì kinh tế đó.

Tương tự, bạn có thể tìm cách yêu thích một người nếu bạn tin rằng bạn có thể.

Bạn có thể tìm ra cách để mua được một ngôi nhà mới khang trang hơn nếu bạn tin tưởng vào điều đó.

Lòng tin sẽ tạo ra năng lượng sáng tạo. Sự thiếu tin tưởng, ngược lại, sẽ kìm hãm nó.

Hãy tin tưởng, và bạn sẽ có thể bắt đầu suy nghĩ một cách rõ ràng và hiệu quả hơn.

Bước Hai: Trí óc sẽ mở ra một con đường nếu bạn thật sự tin tưởng.

Khoảng hơn hai năm trước, một anh bạn trẻ đến tìm tôi để nhờ tìm giúp một công việc có nhiều triển vọng hơn. Anh ta đang là thư ký của bộ phận tín dụng trong một công ty giao hàng qua bưu điện. Anh ta luôn cảm thấy công việc sẽ không đi đến đâu cả. Chúng tôi đã trò chuyện về những thành quả mà anh ta đã đạt được trước đó và điều anh ấy muốn làm. Sau khi đã hiểu hơn về anh ấy, tôi nói “Tôi ngưỡng mộ anh rất nhiều vì ý chí mong muốn vươn lên, kiếm một công việc tốt và đảm nhận nhiều trọng trách hơn. Nhưng để bắt đầu với công việc mà anh mong muốn đòi hỏi anh phải có bằng đại học. Tôi thấy anh đã từng học ba kỳ ở đại học sau đó bỏ dở. Tôi mạn phép khuyên anh nên hoàn thành việc học đại học đi. Hãy nhập học vào mùa hè và anh có thể hoàn thành tấm bằng sau 2 năm. Với tấm bằng đại học, tôi đảm bảo anh sẽ có được công việc mình mong muốn và được công ty mơ ước nhận vào làm việc.

Câu trả lời của anh ấy khiến tôi khá ngạc nhiên “Tôi biết việc học đại học sẽ giúp tôi rất nhiều trong sự nghiệp nhưng tôi không thể quay trở lại trường học được.”

“Tại sao lại không thể chứ?” Tôi thắc mắc.

Anh ấy bắt đầu kể “Tôi đã 24 tuổi rồi. Vợ chồng tôi sắp chào đón em bé thứ hai trong một vài tháng nữa. Cuộc sống của chúng tôi khá vất vả với đồng tiền lương ít ỏi mà tôi kiếm được. Tôi không có thời gian để đi học vì tôi vẫn phải tiếp tục làm việc. Đi học là việc hoàn toàn không thể.”

Chàng trai trẻ này đã tự mình thuyết phục bản thân rằng anh ta không thể nào có thể hoàn thành việc học đại học.

Tôi nói với anh ta “Nếu anh tin rằng anh không thể hoàn thành việc học thì mọi việc sẽ diễn ra đúng như anh nghĩ. Nhưng nếu anh lựa chọn tin rằng anh hoàn toàn có thể quay trở lại trường học, anh chắc chắn sẽ tìm ra hướng giải quyết.

Tôi thực sự mong muốn anh làm theo điều này. Hãy quyết định dứt khoát sẽ trở lại trường đại học, để quyết định đó lấp đầy tâm trí. Sau đó, hãy thực sự suy nghĩ về cách để anh có thể vừa đi học mà vẫn nuôi sống được gia đình. Anh hãy về suy nghĩ trong vài tuần, sau đó hãy mang đến cho tôi những ý tưởng mà anh có thể nghĩ ra.”

Sau đó 2 tuần, anh bạn trẻ quay lại gặp tôi.

Anh ta mở lời “Tôi đã nghĩ rất nhiều về những lời ông nói. Tôi quyết định sẽ trở lại trường học. Tôi chưa xem xét hết tất cả các khả năng nhưng tôi chắc chắn sẽ tìm ra được hướng giải quyết.”

Và anh ấy đã tìm ra được.

Anh ấy đã cố gắng xin được học bổng từ một liên đoàn thương mại và sẽ được hỗ trợ chi trả tiền học phí, sách vở và bảo hiểm. Anh ấy cũng sắp xếp lại lịch làm việc của mình để có thể tham dự các lớp học. Chính nhiệt huyết và lời hứa về một tương lai tốt đẹp hơn của anh ấy đã làm cảm động người vợ và cô ấy quyết định ủng hộ anh hết mình. Cùng nhau, họ đã tìm ra được cách để cân đối tiền bạc và thời gian hiệu quả nhất.

Tháng trước, anh ấy đã nhận bằng đại học và cùng lúc được nhận vào thực tập tại vị trí quản lý của một tập đoàn lớn.

Ở đâu có hi vọng và niềm tin, ở đó có giải pháp.

Bước Ba: Tin tưởng rằng mọi việc đều có thể được giải quyết.

Tin tưởng là yếu tố cơ bản để thúc đẩy tư duy sáng tạo. Dưới đây là một số gợi ý sẽ giúp bạn phát triển khả năng sáng tạo thông qua lòng tin:

1. Xóa bỏ từ không thể ra khỏi suy nghĩ và trường từ vựng của bạn. Không thể là ngôn ngữ của kẻ thất bại. Suy nghĩ “điều đó là không thể” sẽ kéo theo một loạt các suy nghĩ khác chứng minh quan điểm đó là đúng.

2. Nghĩ đến một điều bạn đặc biệt muốn làm nhưng luôn cảm thấy là mình không thể thực hiện được. Sau đó, hãy tự mình lên một danh sách những lý do thuyết phục rằng điều đó là có thể. Rất nhiều người trong số chúng ta thất bại và đánh mất niềm đam mê của mình chỉ đơn giản vì họ luôn tập trung tìm kiếm những lý do chứng minh họ không thể. Trong khi đó, điều đáng để bạn tập trung tâm trí vào là tìm lý do chứng minh mình có thể, lại luôn bị bỏ quên.

Gần đây tôi có đọc một bài báo nói về vấn đề có quá nhiều hạt (một đơn vị hành chính cũ ở Mỹ) nằm dưới sự quản lý của một bang. Bài báo chỉ ra rằng phần lớn các hạt đều được thành lập từ rất lâu trước đó, khi mà phương tiện di chuyển phổ biến vẫn còn là ngựa và xe ngựa, chưa có sự xuất hiện của ô tô. Nhưng ngày nay, chúng ta đã có ô tô và những con đường thuận tiện cho việc đi lại, vậy tại sao lại không sát nhập ba hoặc bốn hạt lại với nhau. Làm thế sẽ có thể cắt giảm tương đối dịch vụ giống nhau, từ đó giúp cho người nộp thuế có được những dịch vụ tốt hơn mà phải đóng ít tiền hơn.

Tác giả của bài báo nói rằng để bài báo trở nên khách quan và chân thực hơn, anh ấy đã phỏng vấn ngẫu nhiên 30 người để xem phản ứng của họ. Kết quả là: không một ai nghĩ rằng ý tưởng đó có giá trị, mặc dù quả thật việc sát nhập các hạt có thể cải thiện bộ máy chính quyền địa phương và giảm bớt phần nào thuế họ phải đóng.

Đấy là ví dụ minh họa cho lối tư duy truyền thống. Trí óc của những người có tư tưởng truyền thống dường như đã bị tê liệt từ lâu. Họ luôn tìm lý do để bào chữa “Nó đã tồn tại và vận hành như thế cả trăm năm nay rồi. Hẳn là nó rất đúng đắn, chúng ta vẫn nên làm theo thì hơn. Tại sao phải mạo hiểm thay đổi làm gì?

Những người “bình thường” luôn ngại thay đổi, cũng vì thế họ thường có xu hướng phản ứng lại với sự tiến bộ. Rất nhiều người đã từng lên tiếng phản đối việc sử dụng ô tô, họ vẫn muốn duy trì việc đi bộ hoặc cưỡi ngựa vì họ nghĩ rằng như thế là thuận theo tự nhiên. Máy bay cũng đã từng vấp phải sự phản đối vì nhiều người cho rằng con người không có “quyền” xâm hại lãnh thổ của chim chóc. Và còn rất nhiều, rất nhiều những người chỉ thích “giữ nguyên hiện trạng” vẫn khẳng định rằng con người chẳng có việc gì để làm trong không gian cả.

Một trong số những chuyên gia hàng đầu về tên lửa, Tiến sĩ Von Braun, gần đây đã đưa ra lời giải thích đập tan suy nghĩ của những người kia “Con người thuộc về nơi mà con người muốn đến.”

Vào khoảng năm 1900, một vị giám đốc đã đưa ra một nguyên tắc quản trị bán hàng “rất khoa học”. Nguyên tắc nhận được sự đồng tình của đông đảo mọi người và thậm chí còn được đưa vào giảng dạy trong sách giáo khoa. Nguyên tắc đó là: Chỉ có một con đường tốt nhất để bán một sản phẩm. Hãy tìm ra con đường tốt nhất và đừng bao giờ đi chệch hướng khỏi nó.

Thật may cho công ty của vị giám đốc cổ hủ này, các nhà lãnh đạo mới đã kịp thời được mời về công ty và cứu công ty khỏi bờ vực phá sản.

Hãy cùng so sánh ví dụ trên với triết lý của Crawford H. Greenewalt, chủ tịch của một trong số những doanh nghiệp hàng đầu nước Mỹ, E.I. du Pont de Nemours. Trong một buổi diễn thuyết ở Đại học Columbia, ông Greenewalt đã nói “Có rất nhiều cách để hoàn thành một công việc. Mỗi người, khi được giao một công việc tương tự nhau, thường sẽ giải quyết theo các cách khác nhau.”

Thực tế, không bao giờ chỉ có một cách giải quyết tốt nhất cho mọi việc, dù là trang trí căn hộ, cắt cỏ, nuôi dưỡng một đứa trẻ hay đơn giản là nấu món bít-tết. Chúng ta có thể có rất nhiều cách giải quyết tốt nhất, phụ thuộc vào tư duy sáng tạo của mỗi người.

Không thứ gì có thể sinh sôi và phát triển trong băng giá. Nếu chúng ta để những suy nghĩ truyền thống, cổ hủ đông cứng tâm trí ta, các ý tưởng mới sẽ không bao giờ có thể nảy mầm. Hãy tiến hành bài kiểm tra sau đây càng sớm càng tốt. Đề xuất một trong số các ý tưởng dưới đây với một người và hãy đánh giá phản ứng của họ:

1. Tư nhân hóa hệ thống bưu điện vốn là ngành độc quyền của chính phủ.

2. Bầu cử tổng thống mới nên được tiến hành 2 năm hoặc 6 năm một lần, thay vì 4 năm một lần như hiện tại.

3. Các cửa hàng bán lẻ nên mở cửa từ 1 giờ chiều đến 8 giờ tối, thay vì 9:30 sáng đến 5:30 chiều.

4. Độ tuổi về hưu nên tăng lên thành 70 tuổi.

Những ý tưởng này có hợp lý và thực tế hay không không phải là vấn đề. Điều quan trọng là cách một người phản ứng khi được nghe lời đề nghị đó như thế nào. Nếu người đó cười nhạo và không hề để tâm đến đề xuất đó (có thể 95% số người được hỏi sẽ như vậy), người đó đích thị chính là kiểu người tư duy truyền thống và cổ hủ. Nhưng nếu một người nói “Thật là một ý tưởng thú vị, hãy nói thêm về nó cho tôi nghe đi”, có thể người này là người có tư duy sáng tạo.

Lối tư duy truyền thống chính là kẻ thù số 1 của những người mong muốn được thành công bằng sự sáng tạo. Tư duy truyền thống làm tê liệt trí óc, cản trợ sự tiến bộ của bạn và ngăn không cho năng lực sáng tạo của bạn phát triển. Dưới đây là ba cách để chống lại nó:

1. Hãy chấp nhận các ý tưởng. Hãy luôn hoan nghênh các ý tưởng mới và xóa bỏ đi những suy nghĩ cản trở kiểu như “Việc đó không hiệu quả đâu”, “Sẽ không bao giờ thành công được”, “Vô dụng thôi” hoặc “Thật là một ý kiến ngớ ngẩn”.

Một người bạn của tôi hiện tại đang giữ một vị trí quan trọng của một công ty bảo hiểm. Có lần, anh ấy đã nói với tôi rằng “Tôi không bao giờ tự nhận mình là người thông minh nhất trong cái ngành này. Nhưng tôi nghĩ tôi là người có khả năng tiếp thu nhanh nhất. Tôi chấp nhận lắng nghe và học hỏi tất cả các ý tưởng mới mà tôi biết.”

2. Hãy mạnh dạn trải nghiệm mọi thứ. Phá bỏ đi những thói quen đã định sẵn. Mỗi ngày, hãy can đảm thử một nhà hàng mới, những cuốn sách mới, nhà hát mới và kết bạn với những người bạn mới nữa; đôi khi hãy thử một con đường về nhà mới mà bạn chưa từng đi, đi nghỉ dưỡng ở những nơi khác nhau, hay làm một điều mới mẻ và khác biệt vào cuối tuần này.

Nếu bạn làm việc trong ngành phân phối, hãy thử quan tâm đến ngành liên quan đến kinh tế khác như sản xuất, kế toán, tài chính. Điều này sẽ giúp bạn có được hơi thở mới và chuẩn bị sẵn sàng hơn cho những trọng trách lớn hơn trong tương lai.

3. Hãy luôn cố gắng tiến về phía trước, đừng để mình tụt hậu phía sau. Đừng bao giờ có tư tưởng “Tôi vẫn thường làm thế này ở công ty cũ và thấy không có vấn đề gì. Tôi sẽ vẫn làm như thế ở đây” mà hãy luôn không ngừng tự hỏi “Có cách nào để làm việc này tốt hơn cách mình đã làm trước đây không nhỉ?” Gạt bỏ đi những suy nghĩ thụt lùi, bảo thủ và tiếp nhận những suy nghĩ tiến bộ và phát triển. Bạn phải dậy từ 5:30 sáng để đi giao báo hay vắt sữa bò không có nghĩa là bạn có quyền yêu cầu con bạn cũng phải làm như thế mới tốt.

Thử tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra với Ford nếu các vị lãnh đạo của công ty nghĩ rằng “Năm nay chúng ta đã tạo ra dòng ô tô tốt nhất rồi, không thể phát triển thêm được nữa. Do đó, tất cả các công việc thử nghiệm kĩ thuật và thiết kế sẽ bị xóa bỏ mãi mãi.” Kể cả Ford là một công ty lớn đến đâu thì cũng sẽ thất bại nhanh chóng nếu như có suy nghĩ này trong đầu.

Những người thành công, và cả những doanh nghiệp kinh doanh phát đạt, phải luôn sống cùng câu hỏi “Làm thế nào để cải thiện chất lượng sản phẩm của công ty? Làm thế nào để tôi có thể trở nên tốt hơn nữa?”

Đòi hỏi sự hoàn hảo tuyệt đối trong tất cả mọi việc từ chế tạo tên lửa đến nuôi dạy một đứa trẻ là điều hoàn toàn không thể. Điều đó có nghĩa là sự tiến bộ là vô hạn và có vô vàn cách thức để một thứ trở nên tốt hơn. Những người thành công luôn hiểu điều đó và luôn không ngừng tìm kiếm cách thức tốt hơn để thực hiện mọi việc. (Phải chú ý rằng, người thành công không bao giờ hỏi “Mình có thể làm điều này tốt hơn không?” vì họ biết là họ có thể. Điều mà họ bận tâm là “Làm thế nào để công việc đó trở nên tốt hơn?”)

Vài tháng trước, một sinh viên cũ của tôi, đã ra ngoài kinh doanh được 4 năm, mở chi nhánh thứ 4 trong chuỗi cửa hàng bán đồ gia dụng của cô ấy. Thật sự đây là một kì tích khi một cô gái trẻ, ban đầu chỉ có số vốn nhỏ vỏn vẹn 3,500 đô, trong một thời gian ngắn, đã trở thành một đối thủ mạnh cạnh tranh với các cửa hàng khác.

Tôi ghé thăm cửa hàng mới của cô ấy để chúc mừng thành quả to lớn mà cô ấy đạt được.

Tôi đã hỏi cô ấy làm cách nào để có thể kinh doanh thành công ba cửa hàng và mở thêm được một cửa hàng mới trong khi đa số các thương nhân đều phải rất vất vả mới có thể kinh doanh thành công một cửa hàng.

Cô ấy trả lời “Dĩ nhiên là tôi phải làm việc rất chăm chỉ nhưng không phải chỉ cần thức khuya dậy sớm mỗi ngày là dễ dàng có được 4 cửa hàng đâu. Hầu hết những người kinh doanh đều làm việc rất vất vả và cố gắng hết sức. Điều đã giúp tôi có được thành công là “chương trình phát triển bản thân hàng tuần” do chính tôi tạo ra.”

Tôi ngạc nhiên hỏi “Một chương trình phát triển hàng tuần ư? Nghe rất ấn tượng. Nó hoạt động như thế nào vậy?”

“Cũng không có gì to tát cả đâu ạ. Đó chỉ là kế hoạch giúp tôi làm việc tốt hơn sau mỗi tuần. Để suy nghĩ của mình luôn đi đúng hướng, tôi phân tích công việc của mình dựa trên 4 yếu tố: khách hàng, nhân viên, hàng hóa và tăng doanh số bán hàng. Mỗi tuần, tôi đều ghi chép và suy nghĩ về những ý tưởng giúp cho việc cải thiện kinh doanh.

Sau đó, vào mỗi tối thứ Hai, tôi dành ra 4 tiếng để xem xét các ý tưởng mà tôi đã ghi lại và tìm cách áp dụng từng ý tưởng vào công việc kinh doanh.

Trong khoảng thời gian 4 tiếng đó, tôi ép mình phải xem xét và suy nghĩ thật nghiêm túc về việc vận hành của cửa hàng. Tôi không ngồi đó và ước có thêm nhiều khách hàng hơn. Thay vào đó, tôi tự hỏi “Tôi phải làm gì để hấp dẫn nhiều khách hàng đến hơn?”, “Làm thế nào để tôi giữ chân và có được những khách hàng trung thành?”.

Cô ấy tiếp tục kể về những đổi mới nhỏ đã giúp cho ba cửa hàng đầu tiên của cô ấy trở nên thành công: cách cô sắp xếp hàng hóa trong cửa hàng; bí quyết gợi-ý-mua-hàng mà đã khiến hai trong số ba khách hàng quyết định mua những món đồ mà ban đầu họ không có ý định mua; chương trình tín dụng mà cô ấy nghĩ ra nhằm giúp đỡ những khách hàng thất nghiệp do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng; hay cuộc thi mà cô ấy mở ra để thúc đẩy tình hình mua bán trong mùa thấp điểm.

“Tôi luôn suy nghĩ về việc “Mình phải làm gì để đa dạng dịch vụ cung cấp hàng hóa?” và tôi đã có một vài ý tưởng. Tôi sẽ trích dẫn một trường hợp để minh họa. Bốn tuần trước, tôi nảy ra ý nghĩ là mình nên tìm cách để thu hút nhiều khách hàng trẻ tuổi hơn. Tôi nghĩ hay là mình tạo ra thứ gì đó thu hút sự chú ý của trẻ nhỏ. Nếu làm được như vậy, chắc chắn sẽ kéo thêm một lượng khách hàng là bố mẹ của những đứa trẻ đó. Tôi liên tục suy nghĩ và cuối cùng nảy ra ý tưởng này: Đặt thêm một giá đồ chơi thẻ bài cho các bé từ 4 đến 8 tuổi. Và kế hoạch đó đã rất hiệu quả! Đồ chơi chiếm khoảng không gian rất nhỏ thôi và giúp tôi kiếm được thêm một khoản tiền nữa. Nhưng, quan trọng nhất là, giá đồ chơi khiến cho lượng khách ra vào cửa hàng tăng lên đáng kể.

“Hãy tin tôi đi, chương trình phát triển hàng tuần của tôi rất hiệu quả. Chỉ bằng cách liên tục tự hỏi bản thân “Làm thế nào để tôi có thể làm việc tốt hơn?”, tôi đã có câu trả lời cho mọi vấn đề tôi cần giải quyết. Hiếm khi nào mà tôi không dành buổi tối Thứ Hai để nghĩ ra một vài kế hoạch hoặc ý tưởng mới để khiến việc kinh doanh trở nên tốt hơn.

Tôi cũng rút ra được một điều mà tôi nghĩ mỗi người khi bắt đầu công việc kinh doanh của mình cần phải biết.”

“Đó là gì vậy?” – Tôi hỏi

“Rất đơn giản thôi: Khi bạn mới khởi nghiệp, việc bạn hiểu biết nhiều đến đâu không quá quan trọng. Quan trọng là, bạn học được gì và áp dụng chúng vào công việc như thế nào.”

Thành công lớn luôn tìm đến với những người luôn đặt tiêu chuẩn cao hơn cho bản thân và cho người khác; những người luôn tìm kiếm những con đường mới để có thể làm tăng hiệu quả, lợi nhuận mà không phải đầu tư quá nhiều hay làm được nhiều hơn mà không tốn nhiều sức lực. Thành công vang dội là để dành cho kiểu người tôi-có-thể-làm-việc-đó-tốt-hơn.

Khẩu hiệu của General Electric là “Tiến bộ là sản phẩm quan trọng nhất của chúng tôi.”

Triết lý Tôi-có-thể-làm-tốt-hơn vô cùng hiệu quả. Khi bạn suy nghĩ “Làm thế nào để tôi làm việc hiệu quả hơn?”, năng lượng sáng tạo của bạn sẽ được đánh thức và những phương thức để cải tiến công việc sẽ tự động dần hiện ra trong tâm trí bạn.

Dưới đây là bài tập hàng ngày sẽ giúp bạn khám phá và phát triển điều mà thái độ sống Tôi-có-thể-làm-tốt-hơn đem đến cho bạn.

Mỗi ngày, trước khi đi làm, hãy dành 10 phút để nghĩ xem “Làm thế nào để tôi làm việc hiệu quả hơn vào hôm nay?”, “Hôm nay mình phải làm gì để khuyến khích tinh thần làm việc của nhân viên?”, “Mình có thể làm được điều gì đặc biệt cho khách hàng nhỉ?” hay “Làm thế nào để gia tăng hiệu suất làm việc cá nhân?”.

Bài tập này vô cùng đơn giản nhưng cũng rất hiệu quả. Hãy thử và bạn sẽ tìm ra vô vàn các ý tưởng sáng tạo để có thể gặt hái được thành công đấy.

Mỗi lần, vợ chồng tôi gặp gỡ vợ chồng cô S, chủ đề nói chuyện của chúng tôi luôn là về “những bà vợ đi làm”. Cô S đã từng đi làm nhiều năm trước khi kết hôn và cô ấy thực sự yêu thích công việc của mình.

Tuy nhiên, sau đó cô ấy nghỉ việc để tập trung chăm sóc cho gia đình.

Một lần, cô ấy tâm sự “Bây giờ, tôi có hai đứa con đang đi học. Công việc dọn dẹp nhà cửa và chuẩn bị bữa ăn cho gia đình khiến tôi vô cùng bận rộn. Tôi chẳng còn thời gian cho riêng mình nữa.”

Một tối Chủ nhật nọ, gia đình cô S gặp tai nạn ô tô. Cô S và hai đứa trẻ chỉ bị thương nhẹ nhưng chồng cô bị thương ở lưng rất nặng. Vết thương khiến anh ấy trở thành người khuyết tật cả đời. Cô S bắt buộc phải quay lại làm việc vì không còn lựa chọn nào khác.

Vài tháng sau tai nạn, chúng tôi có hẹn gặp cô ấy và đã rất ngạc nhiên khi thấy rằng cô ấy đang điều chỉnh và cân bằng rất tốt khi phải gánh vác trách nhiệm mới này.

Cô ấy nói “Sáu tháng trước, tôi chưa từng bao giờ mơ đến một ngày tôi có thể vừa đi làm cả ngày mà vừa chăm sóc tốt cho gia đình. Nhưng sau tai nạn, tôi đã suy nghĩ lại và tự nói với mình rằng tôi phải tìm cách cân đối lại thời gian. Lúc đó, hiệu suất làm việc của tôi tăng vọt lên 100%. Tôi phát hiện ra có nhiều việc mà tôi từng làm trước đây thực chất không hề cần thiết phải hoàn thành. Tôi cũng phát hiện ra rằng những đứa con của tôi có thể và rất mong muốn được giúp đỡ tôi. Tôi tìm ra được rất nhiều cách để tiết kiệm thời gian – giảm bớt số lần đi mua sắm, ít xem TV hơn, ít buôn điện thoại hơn, nói chung là hạn chế bớt những việc giết thời gian đi.”

Trải nghiệm lần này đã dạy cho tôi một bài học: Khả năng là một trang thái tinh thần. Chúng ta làm được bao nhiêu phụ thuộc vào việc chúng ta tin tưởng bản thân mình có thể làm được đến mức nào. Khi bạn thực sự tin tưởng mình có thể làm được nhiều hơn, tâm trí của bạn sẽ tư duy sáng tạo hơn và tìm ra phương thức để hành động.

Câu chuyện của vị giám đốc ngân hàng trẻ tuổi sau đây có liên quan rất nhiều đến “khả năng làm việc”.

“Một trong số những lãnh đạo của ngân hàng chúng tôi đột ngột rời bỏ vị trí. Điều này đẩy chi nhánh của chúng tôi rơi vào khủng hoảng. Người vừa rời đi đảm nhiệm một vị trí rất quan trọng và công việc mà anh ta để lại không thể bị trì hoãn được.

Một ngày sau khi anh ta đi, Phó chủ tịch ngân hàng đã gọi tôi vào phòng làm việc. Ông ấy giải thích với tôi là ông ấy đã nói chuyện riêng với hai người khác trong chi nhánh và hỏi họ xem liệu họ có thể đảm nhiệm thêm phần việc của người vừa mới rời đi trước khi tìm được người thay thế không. Phó chủ tịch nói với tôi rằng “Không ai trong số họ trực tiếp từ chối nhưng cả hai đều nói rằng công việc của họ đã ngập đến tận cổ rồi. Tôi muốn hỏi cậu xem cậu có thể tạm thời đảm nhiệm thêm phần công việc đấy được không?

Từ khi tôi mới bắt đầu đi làm, tôi đã luôn tâm niệm rằng sẽ không bao giờ từ chối bất kỳ cơ hội nào. Vì vậy, tôi đã đồng ý và hứa sẽ cố gắng hết sức để giải quyết phần công việc mà người kia bỏ lại cũng như đảm bảo tiến độ công việc của bản thân. Phó chủ tịch có vẻ rất hài lòng vì điều đó.

Tôi bước ra khỏi văn phòng và ý thức được rằng mình vừa nhận một trách nhiệm rất nặng nề. Tôi cũng bận rộn ngang hai người đã từ chối làm thêm việc kia vậy. Nhưng tôi quyết tâm phải tìm ra cách để giải quyết tốt cả hai việc. Tôi hoàn thành công việc cá nhân của mình trong chiều hôm đó và khi văn phòng đã đóng cửa, tôi ngồi lại để tìm cách tăng hiệu suất làm việc của bản thân. Tôi lấy một chiếc bút chì và bắt đầu viết ra tất cả những ý tưởng nảy ra trong đầu.

Tôi nghĩ ra được một vài ý tưởng khá hay: yêu cầu thư ký sắp xếp giúp tôi một khung giờ cố định để nhận và gọi các cuộc điện thoại công việc hàng ngày; giảm thời gian họp hàng ngày từ 15 phút xuống 10 phút; kí các văn kiện mỗi ngày một lần. Tôi cũng bất ngờ khi biết rằng thư kí của tôi vô cùng hào hứng khi có thể giúp tôi tiết kiệm thời gian nhiều hơn.

Tôi đã đảm nhiệm vị trí hiện tại được hai năm rồi và nói thật, lần này tôi đã rất ngạc nhiên khi biết rằng từ trước đến nay mình đã làm việc quá kém hiệu quả.

Trong vòng một tuần, tôi đã kí duyệt được gấp đôi số văn kiện, xử lý các cuộc điện thoại nhiều hơn trước 50%, tham dự các cuộc họp nhiều hơn một nữa – tất cả đều được giải quyết mà không có căng thẳng gì.

Một vài tuần nữa trôi qua. Phó chủ tịch gọi tôi vào phòng nói chuyện. Ông ấy khen ngợi tôi vì đã làm việc rất tốt. Ông ấy tiếp tục nói thêm rằng ông ấy đã quan sát cả một số người cả trong và ngoài ngân hàng nhưng ông vẫn chưa tìm được người phù hợp với vị trí còn trống. Ông ấy cũng tiết lộ rằng ông ấy đã họp với hội đồng quản trị ngân hàng và tất cả đều nhất trí ủy quyền cho ông ấy trao việc đảm nhận vị trí đó cho tôi. Đồng thời, lương của tôi cũng được tăng lên đáng kể.

Tôi đã chứng minh với chính mình rằng việc tôi làm được bao nhiêu phụ thuộc vào việc tôi tin tưởng vào khả năng thành công của bản thân đến mức nào.”

Khả năng thực sự chính là một trạng thái tinh thần

Mỗi ngày, trong thế giới kinh doanh không ngừng thay đổi, những câu chuyện như câu chuyện của vị giám đốc ngân hàng kia không hiếm. Sếp gọi nhân viên vào phòng làm việc và đưa ra một nhiệm vụ đặc biệt cần phải hoàn thành. Sếp nói “Tôi biết anh có rất nhiều việc phải làm như anh có thể đảm nhiệm việc này chứ?” và có rất nhiều nhân viên trả lời rằng “Tôi vô cùng xin lỗi nhưng tôi có nhiều việc quá rồi. Tôi ước gì mình có thể nhận được việc này nhưng tôi quá bận.”

Trong những trường hợp đó, cấp trên cũng sẽ không trách nhân viên vì dù gì đây cũng chỉ là “việc làm ngoài” mà thôi. Nhưng cấp trên vẫn cần phải hoàn thành công việc đó nên ông ấy sẽ tiếp tục không ngừng tìm kiếm người chấp nhận đảm nhiệm công việc dù họ cũng bận như người khác. Người nhân viên nhận những công việc như thế chắc chắn sẽ là người tiến xa hơn tất cả.

Trong công việc, gia đình cũng như ngoài xã hội, thành công có được là nhờ việc bạn làm việc bạn đang làm ngày một tốt hơn (nâng cao chất lượng công việc) và làm nhiều hơn nữa những việc bạn đang làm (gia tăng khối lượng công việc).

Bạn có đồng ý với tôi rằng bạn sẽ thành công hơn nếu làm nhiều hơn và làm tốt hơn không? Nếu có, hãy thực hiện nguyên tắc hai bước sau nhé:

1. Luôn hào hứng đón nhận cơ hội để có thể làm được nhiều việc hơn. Khi bạn được giao đảm nhận những công việc mới, đó chính là lời khen tặng cho những gì bạn làm được thời gian qua. Chấp nhận những trách nhiệm lớn hơn trong công việc sẽ làm cho bạn nổi trội hơn và bản thân có giá trị hơn người khác. Khi người hàng xóm đề nghị bạn làm đại diện nêu ý kiến về một vấn đề gì đó cho họ, hãy đồng ý ngay. Rất có thể việc này sẽ khiến bạn trở thành lãnh đạo của khu phố.

2. Tập trung suy nghĩ xem “Làm thế nào để mình làm được nhiều việc hơn?” Các ý tưởng sáng tạo sẽ xuất hiện trong đầu bạn, có thể đó là lên kế hoạch và sắp xếp công việc hiện tại chu đáo hơn hay các phương pháp tiết kiệm thời gian hơn cho các hoạt động thường ngày hoặc gộp những công việc không mấy quan trọng vào làm cùng một lúc. Nhưng, cho phép tôi nhắc lại một lần nữa, những giải pháp để bạn làm chủ thời gian sẽ sớm xuất hiện thôi, miễn là bạn tập trung suy nghĩ cho câu hỏi đó.

Từ trước đến giờ, tôi luôn quan niệm rằng: Nếu bạn muốn công việc được hoàn thành suôn sẻ, hãy giao nó cho một người bận rộn. Tôi sẽ từ chối đảm nhiệm các dự án quan trọng nếu những người tôi làm cùng có quá nhiều thời gian rảnh rỗi. Sau nhiều trải nghiệm đau thương và đắt giá, tôi rút ra một bài học rằng những người nhàn rỗi chính là những người làm việc thiếu hiệu quả nhất.

Tất cả những người giỏi giang và thành đạt tôi biết đều rất bận rộn. Khi tôi hợp tác làm một dự án với họ, tôi hoàn toàn tin tưởng rằng mình sẽ thu được kết quả đáng hài lòng.

Trải qua nhiều lần hợp tác, tôi nhận ra rằng mình hoàn toàn có thể đặt niềm tin vào những người bận rộn. Ngược lại, tôi thường xuyên cảm thấy thất vọng khi hợp tác với những người nắm trong tay “thời gian của cả thế giới”.

Những nhà quản lý kinh doanh cầu tiến sẽ liên tục đặt ra trong đầu những câu hỏi kiểu như “Mình phải làm gì để tăng lượng sản phẩm đầu ra?” Chúng ta cũng nên làm thế. Hãy luôn đặt ra câu hỏi cho bản thân mình “Làm thế nào để mình có thể tăng hiệu quả làm việc của bản thân?” Khi đặt ra được câu hỏi như thế, tự khắc tâm trí của bạn sẽ hoạt động để đưa ra các phương pháp sáng tạo.

Trải qua rất nhiều cuộc phỏng vấn với nhiều người ở các trình độ, công việc khác nhau, tôi phát hiện ra một điều: Những người càng thành đạt càng có xu hướng khuyến khích bạn đưa ra ý kiến. Còn những kẻ tầm thường, tiểu nhân thường sẽ hay thích giáo huấn, “lên lớp” bạn.

Những người thành công luôn thích lắng nghe.

Những kẻ tầm thường chỉ thích nói.

Bạn cũng nên chú ý rằng: Trong cuộc đời của mình, những nhà lãnh đạo xuất sắc thường dành nhiều thời gian để lắng nghe lời khuyên từ người khác hơn là đưa ra lời khuyên. Trước khi họ đưa ra quyết định, họ sẽ tìm hiểu thật kĩ và hỏi những người xung quanh “Anh/chị đánh giá việc này như thế nào?”, “Anh/chị có gợi ý gì cho tôi không?”, “Anh/chị sẽ làm gì nếu gặp phải tình huống này?” hay “Anh/chị nghĩ sao về điều đó?”

Hãy nhìn nhận vấn đề theo hướng này: Một nhà lãnh đạo cũng giống như một cỗ máy đưa ra quyết định phiên bản người thật. Bây giờ, để sản xuất ra một thứ gì đó, chúng ta cần có nguyên liệu thô. Để đưa ra được những quyết định sáng tạo, nguyên liệu thô cần dùng đến chính là những ý tưởng và gợi ý của người khác. Đương nhiên, đừng bao giờ mong đợi người khác đưa ra cho bạn các hướng giải quyết có sẵn. Đó không phải là lý do để chúng ta học hỏi và lắng nghe. Ý tưởng của người khác chỉ có tác dụng mở đường cho những ý tưởng của riêng bạn, thúc đẩy tâm trí bạn trở nên sáng tạo hơn.

Gần đây, tôi có tham gia làm hướng dẫn cho một hội thảo 12 buổi về công tác quản lý. Một trong những điểm sáng của hội thảo là phần trình bày 15 phút được thực hiện bởi một trong số các nhà lãnh đạo tham gia hội thảo. Chủ đề của bài nói là “Cách mà tôi dùng để giải quyết các vấn đề nan giải trong quá trình quản lý”.

Ở buổi thứ 9 của hội thảo, vị quản lý trình bày hôm đó, phó chủ tịch của một công ty sản xuất sữa lớn, đã làm một việc khác so với 8 người trước đó. Thay vì nói về cách thức mà ông ta đã dùng để giải quyết các vấn đề của mình, ông ấy đã đứng lên cầu cứu toàn bộ hội nghị: “Tôi đang gặp vấn đề khó khăn nhất trong quản lý doanh nghiệp. Rất mong nhận được sự giúp đỡ của các vị”. Ông ấy nhanh chóng giải thích vấn đề mà mình đang gặp phải và hỏi xin ý kiến giải quyết của toàn thể các vị lãnh đạo ở đó. Để chắc chắn, ông ấy còn mang theo cả một nhân viên hỗ trợ tốc ký ghi chép lại tất cả các ý tưởng được đưa ra.

Cuối buổi, tôi nán lại trò chuyện với người đàn ông đó và khen ngợi ông vì có hướng tiếp cận độc đáo. Đáp lại, ông ấy nói “Ở đây, có rất nhiều quản lý giàu kinh nghiệm. Mục đích của tôi là thu thập được càng nhiều ý kiến càng tốt. Chắc chắn sẽ có một ý kiến trong số đó cho tôi gợi ý về hướng giải quyết của vấn đề.”

Hãy lưu ý rằng, nhà quản lý này nêu ra vấn đề của mình, sau đó lắng nghe ý kiến của người khác. Bằng việc làm như vậy, ông ấy sẽ có được “nguyên liệu thô” để đưa ra quyết định của mình. Hơn nữa, các vị lãnh đạo ở dưới cũng sẽ cảm thấy hứng thú hơn với phần thảo luận và trình bày này vì nó cho họ cơ hội để tham gia vào và nêu ý kiến.

Các doanh nghiệp thành công luôn đầu tư nhiều vào việc nghiên cứu tâm lý khách hàng. Họ nghiên cứu sở thích, thị hiếu và nhu cầu của khách hàng về chất lượng, kích cỡ, kiểu dáng sản phẩm. Lắng nghe ý kiến của khách hàng sẽ giúp các doanh nghiệp có thêm nhiều ý tưởng hơn trong việc thúc đẩy lượng tiêu thụ hàng hóa. Những ý kiến thu được cũng giúp các nhà sản xuất biết phải quảng cáo thế nào để đánh trúng tâm lý khách hàng. Quy trình để phát triển thành công một sản phẩm là thu thập ý kiến càng nhiều càng tốt, lắng nghe ý kiến của những khách hàng mục tiêu, sau đó thiết kế sản phẩm và lên kế hoạch quảng cáo sao cho phù hợp với nhu cầu của khách hàng.

Gần đây, tôi có việc ghé thăm một văn phòng và rất ấn tượng với khẩu hiệu ở đó “Để bán cho John Brown thứ mà John Brown mua, bạn phải nhìn thấy được sự yêu thích qua mắt anh ấy.” Và cách để thấu hiểu sở thích của John Brown là lắng nghe những gì anh ấy nói.

Đôi tai của bạn chính là phương tiện giúp bạn lắng nghe và thu thập ý kiến. Chúng sẽ gửi đến tâm trí bạn những nguyên liệu thô để chuyển hóa chúng thành năng lực sáng tạo. Chúng ta sẽ chẳng học được điều gì nếu chúng ta cứ liên tục kể lể dông dài với người khác. Nhưng chúng ta sẽ học được vô vàn điều hay từ việc học hỏi và lắng nghe đấy.

Hãy thử áp dụng ba bước sau để nâng cao sức sáng tạo của bản thân thông qua học hỏi và lắng nghe:

1. Khuyến khích mọi người đưa ra ý kiến. Trong các cuộc đối thoại cá nhân hay các cuộc họp nhóm, hãy khuyến khích mọi người cởi mở đưa ra ý kiến bằng những lời khích lệ nhẹ nhàng kiểu như “Hãy kể cho tôi nghe về trải nghiệm của bạn ...”, “Anh/chị nghĩ điều gì nên được thực hiện để …?” hoặc “Anh/chị nghĩ điểm mấu chốt ở đây là gì?”. Hãy khuyến khích mọi người đưa ra ý kiến, và bạn sẽ “bắn một mũi tên mà trúng hai đích”: tâm trí bạn sẽ thu về được những “nguyên liệu thô” để tạo ra những suy nghĩ sáng tạo và bên cạnh đó, bạn còn có được thêm những người bạn mới. Không có điều gì có thể đảm bảo việc mọi người đều yêu thích bạn hơn là khích lệ họ trò chuyện với bạn.

2. Hãy kiểm tra các ý kiến của bạn bằng những câu hỏi. Hãy để những người xung quanh giúp bạn “mài giũa”, “đánh bóng”, khiến ý tưởng của bạn hoàn thiện và hợp lý hơn. Tiếp cận mọi người với câu hỏi bạn-nghĩ-gì-về-ý-tưởng-này. Đừng tỏ ra độc đoán. Đừng vội khẳng định ý tưởng ban đầu của mình là hoàn toàn đúng đắn. Hãy thử tiến hành một cuộc khảo sát nhỏ trước đã. Quan sát cách đồng nghiệp của bạn phản ứng với ý tưởng đó. Nếu bạn làm được điều đó, có thể bạn sẽ tìm ra được ý tưởng tốt hơn đấy.

3. Tập trung vào những điều người khác nói. Lắng nghe không có nghĩa là ngồi im lặng. Lắng nghe là để những điều được nói ra thâm nhập vào tâm trí của bạn. Con người đôi khi chỉ giả vờ lắng nghe trong khi thực ra họ đang không lắng nghe một chút nào. Họ chỉ chờ khi người nói dừng lại để cướp lời. Hãy tập trung vào điều người khác nói và phân tích nó cẩn thận. Điều đó cũng giống như việc bạn thu thập thức ăn và nuôi lớn tâm trí của bạn vậy.

Hiện nay, ngày càng có nhiều trường đại học tổ chức các chương trình đào tạo kĩ năng quản lý nâng cao dành cho các nhà quản trị kinh doanh cao cấp. Theo ban tổ chức, mục tiêu hướng tới của những chương trình này không phải là cung cấp cho các nhà lãnh đạo những công thức sẵn có để giúp họ vận hành doanh nghiệp hiệu quả hơn. Thay vào đó, các nhà lãnh đạo tham gia chương trình sẽ có cơ hội để trao đổi và thảo luận các ý tưởng mới. Rất nhiều chương trình trong số này đòi hỏi các vị lãnh đạo phải ở chung trong kí túc xá trường, để từ đó khuyến khích các buổi trao đổi theo từng nhóm nhỏ.

Một năm trước, tôi có hai buổi giảng bài cho một khóa học kéo dài một tuần về quản lý bán hàng ở Atlanta, do Hiệp hội Quốc gia của các nhà quản lý bán hàng tài trợ. Một vài tuần sau đó, tôi gặp một người bạn là nhân viên bán hàng làm việc cho một trong số những nhà quản lý tham gia khóa học đó.

Anh bạn trẻ nói “Trong khóa học đó, chắc hẳn anh đã hướng dẫn cho ông ấy rất nhiều điều thú vị. Ông ấy quản lý công ty tốt hơn hẳn trước đó.” Tò mò, tôi đề nghị anh ấy nói cụ thể hơn về những thay đổi của vị giám đốc. Anh ấy bèn liệt kê một loạt các thay đổi – nào là thay đổi về chế độ phúc lợi, cuộc họp một tháng một lần đã được thay bằng một tháng họp hai lần, nào là thay danh thiếp và đồ dùng văn phòng mới, điều chỉnh phạm vi bán hàng. Ngạc nhiên là tất cả những thay đổi ấy không phải là những gợi ý được đưa ra trong khóa học. Vị giám đốc bán hàng đó không hề học theo những thủ thuật sẵn có mà đã tham khảo được những thứ quý giá hơn. Đó là sự khích lệ phải tìm ra những ý tưởng mới có thể áp dụng trực tiếp vào tình hình công ty của ông ấy.

Một kế toán trẻ đang làm việc cho một doanh nghiệp sản xuất sơn đã kể cho tôi nghe về một thương vụ thành công của anh ấy và thú vị là thành công này đến với anh ấy nhờ việc biết tận dụng ý kiến của người khác.

“Tôi chưa bao giờ có hứng thú để ý đến lĩnh vực môi giới bất động sản. Tôi đã là một kế toán viên chuyên nghiệp trong nhiều năm và chỉ chuyên tâm vào công việc của mình. Một ngày nọ, một người bạn làm nghề môi giới bất động sản đã mời tôi tham dự một buổi tiệc trưa do nhóm kinh doanh bất động sản của thành phố tổ chức.

Diễn giả của buổi hôm đó là một người đàn ông lớn tuổi, người đã chứng kiến sự phát triển của thành phố. Chủ đề bài nói của ông là “Viễn cảnh tương lai của thành phố trong 20 năm nữa”. Ông dự đoán khu vực đô thị sẽ còn tiếp tục được mở rộng hơn nữa về phía các khu nông trại ở ngoại ô. Ông cũng dự đoán về sự gia tăng nhu cầu xây dựng các nông trại cho giới thượng lưu, rộng từ hai đến năm mẫu là đủ lớn để các doanh nhân và người nổi tiếng có thể xây dựng bể bơi, chuồng ngựa, vườn tược và có không gian cho các thú vui khác nữa.

Điều mà người đàn ông đó nói làm tôi rất hứng thú. Đó chính xác là những gì tôi muốn làm. Vào những ngày sau đó, tôi đã hỏi xin ý kiến rất nhiều người bạn về ý tưởng sở hữu một khu đất rộng năm mẫu. Mọi người đều rất thích ý tưởng đó.

Tôi tiếp tục suy nghĩ về việc làm thế nào để biến ý tưởng đó thành lợi nhuận. Một ngày, khi tôi đang trên đường đi làm, câu trả lời bất ngờ nảy ra trong đầu tôi. Nếu như tôi mua một trang trại rồi chia nhỏ các khu đất ra để bán thì sao nhỉ? Tôi nghĩ mảnh đất chia nhỏ ra sẽ có giá trị nhiều hơn là một mảnh đất lớn.

Tôi tìm thấy một trang trại bỏ hoang rộng 50 mẫu, nằm cách trung tâm thành phố 22 dặm và có giá 8,500 đô. Tôi quyết định mua trang trại đó, trả trước 1/3 số tiền và thế chấp khoản còn lại.

Sau khi mua trang trại, tôi bắt đầu gieo hạt thông ở những nơi không có cây cối. Tôi làm vậy bởi vì có một chuyên gia bất động sản từng nói với tôi rằng “Ngày nay, người ta thường thích những khu đất có nhiều cây xanh.”

Tôi muốn những khách hàng tiềm năng của tôi thấy rằng trong một vài năm nữa, trang trại của tôi sẽ được bao phủ bởi những cây thông xinh xắn.

Sau đó, tôi thuê một nhân viên địa chính đến đo đạc và chia đất thành mười khu rộng 5 mẫu.

Bây giờ thì tôi đã sẵn sàng để rao bán những khu đất của mình. Tôi có địa chỉ email của một số doanh nhân trẻ trong thành phố và bắt đầu tiến hành chiến dịch quảng cáo quy mô nhỏ của mình. Tôi chỉ ra cho họ thấy chỉ với số tiền 3,000 đô bằng với giá một miếng đất nhỏ trong thành phố, họ đã có thể sở hữu cả một trang trại rộng lớn. Tôi cũng chỉ ra rằng nếu mua mảnh đất của tôi, họ sẽ có cơ hội được thư giãn và tận hưởng bầu không khí trong lành cũng như hòa mình với thiên nhiên.

Trong vòng 6 tuần, chỉ làm việc vào các buổi tối và cuối tuần, 10 miếng đất của tôi đã được bán hết. Tổng doanh thu tôi thu được là 30,000 đô. Tổng chi phí mà tôi đầu tư cho việc mua đất, quảng cáo, thuê nhân viên địa chính và các chi phí hành chính khác chỉ có 10,400 đô. Do đó, lợi nhuận tôi có được là 19,600 đô.

Tôi đã thu về một món hời lớn nhờ việc lắng nghe ý kiến của những người thông thạo. Nếu tôi từ chối lời mời tham dự buổi tiệc trưa với nhóm người xa lạ và không cùng ngành nghề với tôi hôm đó thì tôi sẽ không bao giờ có thể nghĩ ra được một kế hoạch tuyệt vời và thu về lợi nhuận cao như thế.”

Có rất nhiều phương thức để kích thích tâm trí hoạt động nhưng dưới đây là hai cách mà bạn có thể áp dụng thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày. Đầu tiên, hãy tham gia ít nhất một nhóm đồng nghiệp và gặp gỡ họ thường xuyên. Bạn sẽ có thể có được những thông tin bổ ích và sự khích lệ trong công việc của mình. Hãy thường xuyên trò chuyện với những người luôn khao khát thành công. Tôi thường xuyên nghe thấy mọi người nói những câu kiểu như “Chiều nay, trong buổi họp, tôi đã được nghe một ý kiến rất hay …” hoặc “Trong buổi họp ngày hôm qua, tôi chợt nghĩ ra là …” Hãy luôn nhớ rằng nếu trí óc chỉ được nuôi dưỡng bằng ý nghĩ của riêng mình thì nó sẽ trở nên yếu ớt và không thể đưa ra được những ý tưởng sáng tạo. Sự khuyến khích từ người khác sẽ là chất dinh dưỡng tuyệt vời cho tâm trí bạn.

Thứ hai, hãy thử tham gia ít nhất một nhóm khác nghề nghiệp với bạn. Giao thiệp với những người làm trong lĩnh vực khác sẽ giúp mở rộng tư duy của bạn và giúp bạn có cái nhìn bao quát hơn. Bạn sẽ không thể tưởng tượng nổi việc giao tiếp thường xuyên với những người làm khác ngành sẽ giúp ích cho công việc của bạn đến thế nào đâu.

Ý tưởng chính là kết quả của quá trình suy nghĩ. Nhưng để khiến chúng trở nên có giá trị, bạn phải khai thác và áp dụng chúng vào công việc.

Mỗi năm, một cây sồi có thể trổ ra rất nhiều quả, đủ để phủ kín cả một khu rừng. Nhưng chỉ có một hoặc hai hạt trong số đó có thể mọc thành cây. Đa số đều bị sóc ăn hết, số còn lại thì vì đất bên dưới quá cằn cỗi mà cũng không thể lớn lên được.

Ý tưởng cũng giống như cây sồi vậy. Rất ít cây có thể cho trái ngọt. Các ý tưởng cũng dễ bị tàn lụi. Nếu chúng ta không bảo vệ cẩn thận, những con sóc (những người có lối suy nghĩ tiêu cực) sẽ dễ dàng phá hủy tất cả. Những ý tưởng cần được chăm sóc cẩn thận từ lúc chúng được sinh ra cho đến khi chuyển thành các phương thức thực tế để làm mọi việc tốt hơn. Áp dụng ba phương thức sau để khai thác và phát triển những ý tưởng:

1. Đừng để các ý tưởng bị lãng quên. Hãy viết hết các ý tưởng ra giấy. Mỗi ngày, có rất nhiều ý tưởng hay được nghĩ ra nhưng lại bị lãng quên nhanh chóng vì không được ghi chú ra giấy. Trí nhớ của bạn rất kém trong việc lưu trữ và nuôi dưỡng những ý tưởng mới. Hãy luôn mang theo một cuốn sổ ghi chép hoặc một vài tấm thiếp bên người. Khi một ý tưởng nảy lên trong đầu, hãy viết nó ra ngay. Tôi có một người bạn thường xuyên phải đi công tác. Anh ấy luôn mang theo bên mình một bìa kẹp hồ sơ để có thể viết ngay ra giấy những ý tưởng bất chợt. Những người có suy nghĩ sáng tạo luôn biết rằng ý tưởng hay có thể nảy mầm ở bất cứ thời điểm nào và ở bất cứ nơi nào. Đừng bao giờ để các ý tưởng bị lãng quên; nếu không thì bạn sẽ tự phá hoại những thành quả suy nghĩ của mình đấy. Hãy giữ chúng thật chặt.

2. Sau đó, hãy xem lại các ý kiến mà bạn thu thập được. Hãy lưu trữ chúng ở một nơi an toàn: tủ, ngăn kéo bàn hay thậm chí là hộp giày. Hãy luôn nhớ kiểm tra “nhà kho ý tưởng” của bạn thường xuyên. Khi bạn xem xét các ý tưởng, có một số ý tưởng, vì một lý do nào đó, mà không còn giá trị nữa, hãy xóa bỏ chúng đi. Nhưng nếu các ý tưởng đó vẫn còn một tia hi vọng dù là rất nhỏ thì hãy cố gắng giữ lại.

3. Hãy “gieo trồng” và “nuôi dưỡng” ý tưởng của bạn. Hãy làm cho những ý tưởng lớn lên. Suy nghĩ và kết nối những ý tưởng với nhau. Đọc tất cả các loại sách báo, tài liệu liên quan đến ý tưởng của bạn. Hãy kiểm tra kĩ lưỡng tất cả các khía cạnh. Sau đó, khi thời cơ chín muồi, hãy áp dụng những ý tưởng đó vào công việc, cuộc sống và tương lai của bạn.

Khi kiến trúc sư có ý tưởng cho một công trình mới, anh ấy sẽ vẽ ra phương án sơ bộ, Khi một nhân viên quảng cáo có ý tưởng cho một quảng cáo thương mại mới, anh ấy sẽ dựng chúng dưới dạng một chuỗi các hình ảnh thể hiện ý tưởng khi đã hoàn thành sẽ như thế nào. Các nhà văn sẽ bắt tay ngay vào viết nháp khi họ có ý tưởng mới cho tác phẩm của mình.

Lưu ý rằng: Hãy trình bày ý tưởng của mình trên giấy. Có hai lý do giải thích tại sao bạn nên làm việc này. Thứ nhất, khi ý tưởng được trình bày dưới dạng hữu hình, sẽ dễ dàng hơn để đánh giá chúng, nhìn thấy được những sơ hở và những thứ cần được điều chỉnh. Thứ hai, sau khi được hoàn thành, các ý tưởng cần phải được “bán” cho người khác: khách hàng, nhân viên, cấp trên, bạn bè, thành viên cùng câu lạc bộ, nhà đầu tư. Phải có ai đó “mua” những ý tưởng, nếu không chúng sẽ trở nên vô giá trị.

Một mùa hè nọ, có hai nhân viên bảo hiểm nhân thọ liên lạc với tôi. Cả hai đều muốn thuyết phục tôi tham gia chương trình bảo hiểm của công ty họ. Cả hai đều hẹn sẽ quay lại và mang theo bản kế hoạch với những thay đổi hấp dẫn. Người thứ nhất giảng cho tôi cả một bài thuyết trình dài dòng về những thứ tôi cần. Nhưng tôi bị lẫn lộn hết cả những khái niệm thuế, quyền chọn lựa, an sinh xã hội và tất cả những chi tiết đặc thù có trong chương trình bảo hiểm. Thẳng thắn mà nói, anh ta đã không thuyết phục được tôi và tôi đã từ chối mua bảo hiểm của anh ấy.

Người thứ hai có cách tiếp cận khác người thứ nhất. Anh ta mô hình hóa tất cả những thông tin giới thiệu dưới dạng biểu đồ. Tôi dễ dàng và nhanh chóng hiểu hết những đề xuất của anh ta vì tất cả đều hữu hình và rõ ràng. Anh ấy đã hoàn toàn thuyết phục được tôi.

Hãy trình bày ý tưởng của bạn bằng những hình thức dễ hiểu và dễ thuyết phục. Một ý tưởng được viết ra hoặc trình bày dưới dạng hình ảnh, biểu đồ sẽ có sức thuyết phục gấp nhiều lần so với một ý tưởng được trình bày bằng miệng.

SỬ DỤNG NHỮNG CÔNG CỤ NÀY ĐỂ SUY NGHĨ SÁNG TẠO

1. Hãy tin vào khả năng thành công của mọi việc. Khi bạn tin một việc có khả năng hoàn thành, bạn sẽ tìm ra cách để biến nó thành sự thật. Tin tưởng sẽ có giải pháp cho mọi vấn đề sẽ mở đường đến với chính những giải pháp đó.

Hãy xóa bỏ những cụm từ “không thể”, “không hiệu quả”, “không thể làm được”, “cố gắng cũng vô ích” ra khỏi suy nghĩ và trường từ vựng của bạn.

2. Đừng để tư tưởng truyền thống làm tê liệt tâm trí bạn. Hãy chấp nhận những ý tưởng mới, những thử nghiệm và cách tiếp cận mới. Hãy luôn hướng đến sự tiến bộ trong mọi công việc bạn làm.

3. Mỗi ngày, hãy tự hỏi “Làm thế nào để tôi có thể làm tốt hơn?” Phát triển bản thân là không giới hạn. Khi bạn tự hỏi “Làm thế nào để tôi có thể làm tốt hơn?” thì những câu trả lời sẽ dần xuất hiện. Hãy thử và cảm nhận thành quả của nó nhé.

4. Luôn tự hỏi mình “Làm thế nào để làm đươc nhiều hơn?”. Khả năng chỉ là một trạng thái tinh thần. Đặt ra câu hỏi này trong đầu sẽ thúc đẩy tâm trí bạn làm việc để tìm ra con đường ngắn nhất để hoàn thành. Để thành công trong kinh doanh, cần phải có cả hai yếu tố: Làm việc bạn đang làm tốt hơn (nâng cao chất lượng công việc) và làm những việc bạn đang làm nhiều hơn (gia tăng khối lượng công việc).

5. Học cách học hỏi và lắng nghe. Không ngừng đặt câu hỏi và lắng nghe người khác, bạn sẽ thu được những “nguyên liệu thô” để đưa ra quyết định đúng đắn. Hãy luôn nhớ rằng, người thành công thích lắng nghe còn kẻ tầm thường chỉ toàn thích kể lể.

6. Mở rộng tư duy của bạn. Hãy luôn hào hứng. Giao thiệp với những người có thể giúp bạn nghĩ ra những ý tưởng mới, những cách thức mới để làm việc. Hãy kết bạn với những người có nghề nghiệp và địa vị xã hội khác nhau.